Leżenie krzyżem czyli rzucenie się twarzą na ziemię, zwane także prostracją jest intensywną postacią klęczenia. Znane było już w Starym Testamencie (Rdz 17,3; Pwt 9,18; 1 Krl 8,54; Joz 5,15) i jest znakiem najgłębszej adoracji oraz pokuty. Jest to jeszcze większe uniżenie siebie wobec Majestatu Bożego aniżeli klęczenie.

Leżenie krzyżem symbolizuje najgłębsze poniżenie siebie i najusilniejszą modlitwę. Lepiej niż słowa wyraża ono całkowite oddanie się Bogu i poczucie własnej słabości.

Liturgia stosuje prostrację w Wielki Piątek na początku liturgii oraz przy święceniach: biskupa, prezbitera i diakona. Niektóre zakony stosują ją podczas obrzędu wieczystej profesji.